Orawski Skansen
MUZEUM
Zubrzyca Górna
30 kwietnia '2006

Historia ...

Na przełomie XVI i XVII w. (w tym okresie pojawiają się pierwsze historyczne wzmianki dotyczące dziejów Górnej Orawy) była pokryta puszczą leśną, wśród której występowały tylko naturalne halizny; nad brzegami rzek, na Babiej Górze powyżej górnej granicy lasów, oraz kilka leśnych polan już wykarczowanych w niewiadomym czasie przez ludność pasterską. Granica pomiędzy Polską a Węgrami nie była ustalona dokładnie. Ostatnią stacją celną od strony Polski była Jabłonka, gdzie w XIV wieku znajdowała się graniczna komora celna. Kolonizację Górnej Orawy rozpoczął w XVI wieku Jerzy Thurzon właściciel Zamku Orawskiego dając osadnikom "wolniznę" najczęściej na dziewiętnaście lat. Osadnikami byli najczęściej chłopi pańszczyźniani zbiegli z majątków panów polskich Komorowskich, Zebrzydowskich czy Ogińskich. Koloniści osadzani byli przez panów Zamków Orawskich na prawie wołoskim. Ciosem dla młodego osadnictwa okazały się walki wyznaniowe pomiędzy katolikami a protestantami, które wkrótce po założeniu wsi objęły Orawę. Chłopi polskiego pochodzenia opowiedzieli się za katolicyzmem, natomiast panowie z Zamków Orawskich za protestantyzmem. Chłopi górnoorawscy pod wodzą swoich sołtysów stawili zbrojny opór. Zwycięstwo katolicyzmu na Górnej Orawie przyniosło w 1674 roku nobilitację Mateuszowi Moniakowi sołtysowi Zubrzycy Górnej i kilku innym sołtysom orawskim. Nobilitowani Moniakowie wznieśli dwór zachowany do obecnych czasów, służący odtąd za siedzibę szeregom pokoleń sołtysiej rodziny ...
Wiecej w linku :
http://www.skansen.nowotarski.pl/index.php?id=historia